เปิดสาเหตุ ‘โกษาเหล็ก’ ถูกสั่งเฆี่ยนจนตาย

เปิดสาเหตุ 'โกษาเหล็ก' ถูกสั่งเฆี่ยนจนตาย

จากละครเรื่องบุพเพสันนิวาสที่ดังเป็นพลุแตกจนเป็นกระแสแรงในตอนนี้นั้น ได้มีฉากเกี่ยวกับการสั่งลงโทษ เจ้าพระยาโกษาธิบดี (เหล็ก) หรือ “โกษาเหล็ก” จนเสียชีวิต ถึงแม้ท่านจะเป็นข้าหลวงคนสำคัญของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เพราะเปรียบเสมือนพระสหายสนิท และยังเป็นบุตรชายของพระนมในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช จึงได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยเป็นอย่างยิ่ง ทั้งท่านมีความเฉลียวฉลาดและเชี่ยวชาญการรบตามหลักพิชัยสงคราม จึงเป็นแม่ทัพคนสำคัญที่ออกไปรับมือกับพม่าจนได้รับชัยชนะมาหลายครั้ง จนเรียกกันทั่วไปว่า “ขุนเหล็ก”

ภาพวาด เจ้าพระยาโกษาธิบดี (เหล็ก)

ในบันทึกของ บาทหลวง เดอ แบส ผู้สนิทกับฟอลคอน ได้บันทึกไว้ว่า สาเหตุที่โกษาเหล็กถูกลงอาญา เนื่องมาจากในขณะนั้นสมเด็จพระนารายณ์มหาราชมีประสงค์จะให้สร้างป้อมปราการ ซึ่งการสร้างป้อมปราการนั้น จำเป็นต้องมีการเกณฑ์แรงงานในการก่อสร้าง แต่ไพร่บางคนไม่อยากทำจึงมาขอให้ท่านช่วยกราบทูลคัดค้าน โดยมอบเงินเป็นสินน้ำใจจำนวนห้าสิบชั่ง ซึ่งท่านได้รับไว้ และได้กราบทูลสมเด็จพระนารายณ์ถึงเหตุผลว่าป้อมปราการนั้นไม่เหมาะกับสยาม ซึ่งการรบต่างจากยุโรป และฟอลคอนซึ่งเป็นผู้ออกแบบป้อมยังเป็นคนหนุ่มที่ไม่ชำนาญ อาจจะเป็นการเปลืองพระราชทรัพย์โดยใช่เหตุ

ภาพจากละครเรื่อง “บุพเพสันนิวาส”

เหตุผลของท่านนับว่ามีน้ำหนักพอสมควร แต่เผอิญว่ามีคนแอบทูลฟ้องสมเด็จพระนารายณ์ ว่าโกษาเหล็กนั้นรับสินบน ทำให้พระองค์ทรงพิโรษ และตรัสถามความจริง แต่โกษาเหล็กไม่ยอมรับ สมเด็จพระนารายณ์จึงสั่งให้ลงทัณฑ์โดยการเฆี่ยนด้วยหวายอย่างหนักจนหนังเปิด

วิธีลงทัณฑ์นี้คือ “เขาจับผู้กระทำผิดมัดมือโยงทั้งสองข้าง แล้วเฆี่ยนหลังอันเปลือยเปล่าลงมาถึงบั้นเอว ด้วยหวายเส้นเล็กๆ พันด้วยเชือกเส้นเล็กๆ ที่แข็งมาก จำนวนครั้งที่โบยนั้นเป็นไปตามโทษานุโทษ แต่โดยธรรมดาแล้วการโบยนั้นก็ถลกหนังออกจากหลังนั่นทีเดียว”

ภาพจากละครเรื่อง “บุพเพสันนิวาส”

โกษาเหล็ก ได้รับการลงโทษทัณฑ์โบยอย่างหนัก ประกอบด้วยความอับอายจึงล้มป่วยเป็นไข้อาการหนัก จนสุดท้ายท่านได้ถึงแก่อนิจกรรมในเวลาไม่ช้าต่อมา

ยังมีบันทึกระบุไว้อีกว่า ก่อนที่ท่านโกษาเหล็กจะเสียชีวิต ได้ประชุมวงศาคณาญาติ แล้วให้โอวาทว่า ให้ทุกคนจงรักภักดีต่อพระเจ้าอยู่หัวเสมือนเป็นบิดาแห่งตน หากจะทรงลงทัณฑ์ ก็ขอให้รับโทษทัณฑ์อย่างที่บิดาลงทัณฑ์แก่บุตร ส่วนตัวท่านเองสำนึกผิดในการกระทำของท่านที่ลุ่มหลงทรัพย์สมบัติ จึงขอถวายทรัพย์สินของตนแด่พระเจ้าอยู่หัวทั้งสิ้น จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แบ่งปันให้สถานใดสุดแท้แต่พระราชอัธยาศัย นอกจากนี้ยังฝากฝังครอบครัวท่านไว้กับฟอลคอนด้วย

“หนู สุรศักดิ์” ผู้รับบท “โกษาเหล็ก” ในละคร บุพเพสันนิวาส